Sjellja e besimtarit është tepër e rëndësishme. Fundja, besimtari është edukuar me mësimet e Profetit Muhamed (paqja qoftë mbi Të). Është e pamundur që besimtari të dalë jashtë edukatës, mirësjelljes dhe finesës. Sepse sjellja që prezanton ai ndaj ngjarjeve dhe personave të ndryshëm, do t’i atribuohet automatikisht Islamit. Prandaj, besimtari është i detyruar ta shfaqë ashtu siç i ka hije myslimanit sjelljen e tij të formësuar prej edukatës islame edhe ndaj personave më jobesimtarë apo ngjarjeve më të padurueshme. Kur shohim jetën e të Dërguarit të Allahut (paqja qoftë mbi Të), vërejmë se sjellja e Tij ishte e njëjtë edhe ndaj Ebu Xhehlit. Duke e pasur këtë parasysh, edhe nëse jemi acaruar ndaj diçkaje, mënyra jonë e të shprehurit dhe shfryrjes së atij acarimi duhet të jetë në përputhje me Islamin. Disa ajete në Kuranin Famëlartë përdorin një ton të ashpër ndaj femohuesve. Megjithatë ky ton i ashpër, më tepër se sa vetë personave, u drejtohet mendimeve dhe ideve të shtrembëruara që ata përfaqësojnë. Po, në fakt, ai nuk godet askënd në atë mënyrë. Goditjet e tij, më tepër se femohuesve dhe të devijuarve, u drejtohen para së gjithash mendimeve femohuese dhe mentalitetit të devijuar që ata përfaqësonin dhe do të përfaqësojnë deri në kiamet. Nuk mund dhe nuk duhet të mendohet kurrsesi që të sillemi ndryshe ne, të cilët e kemi marrë gjithnjë këtë mësim prej Kuranit.

Po, ashtu siç mund ta trajtojmë këtë të vërtetë në shkallën e individëve, mund ta trajtojmë atë edhe në shkallën e shteteve. Për shembull, herë-herë ne e ashpërsojmë tonin, kur themi “Amerika, Anglia, Gjermania.” Por, nuk duhet të harrojmë kurrsesi, se nëse mendojmë t’u shpjegojmë, në të ardhmen, amerikanëve, anglezëve, apo gjermanëve, të drejtën dhe të vërtetën, nëse mendojmë t’i shpëtojmë ata nga ndëshkimi i përjetshëm duke u mundësuar të përthithin dhe kuptojnë mesazhet hyjnore, atëherë duhet ta përshtatim mirë tonin dhe mënyrën e të shprehurit që do të përdorim ndaj tyre, duke lëmë mënjanë ashpërsinë, duke filluar që nga sot. Atëherë, ashtu siç bëjmë në lidhje me çdo çështje, edhe në këtë rast është e nevojshme t’u drejtohemi kritereve dhe parimeve të përftuara prej frymës së Kuranit dhe TraditësProfetike.

Nëse doni, mund ta sqarojmë më tej këtë çështje nëpërmjet një shembulli. Allahu (xhel’le xhelaluhu) i thotë kështu Profetit Musa (alejhis’selam) në lidhje me faraonin: “Flitini atij fjalë të buta, se ndoshta mendohet.”[1] Pra, edhe sikur përballë të kesh faraonin, që të ka torturuar ty dhe popullin tënd prej vitesh, duhet t’i flasësh dhe drejtohesh atij me fjalë të buta dhe të ëmbla. Një tjetër aspekt që kërkon vëmendje këtu është fakti se Kurani e lidh të menduarit dhe frikën prej Zotit me “fjalën e butë.” Nëse do ta trajtonim këtë parim me të anasjellën negative, mund të nxirrnim kuptimin, “Nëse i flisni me ashpërsi, ai as nuk do të mendohet, as nuk do të ndiejë frikë.” Atëherë, kujtdo që të jesh duke iu adresuar për t’i shpjeguar diçka, butësia dhe toleranca janë kushte të domosdoshme.

Kjo do të thotë se myslimani është gjithnjë i detyruar të sillet butë, të mbajë qëndrim të butë, të ketë zemër të butë, ndërgjegje të butë dhe fjalë të buta, në mënyrë që të jetë një njeri i vërtetë udhëzimi. Në të kundërt, nëse njeriu nuk është zbutur dhe shkrirë, nëse nuk është derdhur në kallëpin e shpirtit muhamedan, çdo sjellje dhe qëndrim i tij do të jetë i rremë dhe sipërfaqësor. Edhe sikur të buzëqeshin për një farë kohe njerëz të këtillë, në çastin kur u shkelet bishti, tregojnëmenjëherë dhëmbët dhe shfaqin formën e tyre të vërtetë. Fundja, sa gjatë mund të arrijë një xixëllonjë t’i mashtrojë studiuesit e yjeve?

Brenda këtyre kritereve, ardhja në tokë e Mesihut në ahirzaman dhe bindja e tij ndaj dikujt prej umetit të Muhamedit mund të kuptohet në formën e lartësimit të drejtësisë, mëshirës dhe dhembshurisë së shpirtit muhamedan në një dimension tjetër. Pra, duke e lartësuar përtej ekuilibrit muhamedan, në një nivel që ndofta sipas disave do të ishte i papërshtatshëm, në formën “i padorë ndaj atij që godet, i pagjuhë ndaj atij që shan, pa zemër ndaj atij që thyen zemra.”

Sa shembull i bukur është për këtë parim i përvuajturi i këtij shekulli, Bediuzamani! Edhe ndaj atyre admiruesve të kësaj bote, që nuk kursenin ndaj tij as torturat më të pamëshirshme dhe më të paimagjinueshme, ai mundohej të gjente një rrugë që t’u shpjegonte të vërtetat e besimit dhe kurrë nuk u ka mbajtur mëri. A nuk janë kështu edhe sahabët e Uhudit? A nuk përpiqeshin ata të përçonin frymëzimet e shpirtrave të tyre ndaj njerëzve që gërmonin hendekë për t’i hedhur në to?

Po, është e pamundur t’u shpjegosh njerëzve diçka duke bërtitur e thërritur, duke përdorur dhunën dhe tmerrin, dhe është akoma më e pamundur që t’i bësh ata të pranojnë diçka me këto mënyra. Ndoshta gjatë një periudhe të caktuar forca ishte një rrugë dhe një metodë, por koha e shmangu këtë. Tani mbizotëron parimi “fitorja ndaj të qytetëruarve arrihet vetëm nëpërmjet bindjes.”[2] Trimat e sotëm të dashurisë, duhet të arrijnë nivelin, kornizat e të cilit u munduam të përshkruanim, dhe duhet të stërviten së tepërmi për ta bërë këtë.

Po, ashtu siç e shprehëm më lart, Mesihu i nderuar do të zbresë padyshim në kohën e fundit, qoftë edhe në cepin më të largët të ahiretit, për të përmbushur atë mision të rëndësishëm. Do të zbresë, por do t’i zbresë kuptimit dhe shpirtit ku mbizotëronpersonaliteti kolektiv mes jush.[3] Po, ai do të zbresë për t’iu bërë kallëp këtij kuptimi dhe kësaj fryme. Mendoj se nuk ka kuptim që ai të vijë si trup, për aq kohë sa ai shpirt nuk ekziston. Shkurtimisht, si përfundim, duhet ditur se ringjallja në kohën e fundit, pra në kohën e fundit pranë ditës së gjykimit, do të arrihet nëpërmjet frymës ripërtëritëse dhe jetësuese të heronjve të dashurisë, të cilët përfaqësojnë denjësisht gjendjen e butë, sjelljen e butë, zemrën e butë dhe fjalën e butë.


[1] Tâhâ, 20/44
[2] Bediuzzaman Said Nursi, Tarihçe-i Hayat.
[3] Shih: Bediuzzaman Said Nursi, Letrat, Letra e Pesëmbëdhjetë, Pyetja e Katërt

Ndajeni me miqtë tuaj...